Wat zijn strooks?
Strooks worden binnen de Transactionele Analyse gedefiniëerd als ‘eenheden van erkenning’. In je strookhuishouding onderzoek je hoe je als (team)coach of leidinggevende omgaat met het geven, ontvangen, accepteren en weigeren van strooks. Een strook voorziet in onze behoefte aan aandacht, aanraking, erkenning of bemoediging.

Voorbeelden van strooks zijn:

• een glimlach
• een compliment
• een aai over je bol
• maar ook gefronste wenkbrauwen
• of een verwijt

We hebben strooks nodig, ze vormen de brandstof van ons leven. Psychiater en grondlegger van de Transactionele Analyse Eric Berne beschrijft dit als onze ‘honger naar erkenning’. Iedere transactie is een uitwisseling van strooks.

3 soorten strooks binnen Transactionele Analyse

1. Verbale en non-verbale strooks
Complimenten en beledigingen zijn voorbeelden van verbale strooks. Non-verbale strooks zijn bijvoorbeeld: glimlachen, knikken, handen schudden, knipogen, elkaar omhelzen. Non-verbale strooks hebben doorgaans meer impact dan verbale strooks.

2. Positieve en negatieve strooks
Een positieve strook wordt door de ontvanger als prettig ervaren. Een negatieve strook wordt als pijnlijk gevoeld. Een negatieve strook is beter dan geen strook. Hierdoor ontwikkelen kinderen die weinig aandacht krijgen allerlei manieren om negatieve strooks te krijgen.

3. Voorwaardelijke en onvoorwaardelijke strooks
Een voorwaardelijke strook heeft betrekking op wat je doet. Een onvoorwaardelijke strook heeft betrekking op wie je bent.

Bijvoorbeeld:

• Positief voorwaardelijk: ‘Dat kun je heel erg goed.’
• Negatief voorwaardelijk: ‘Ik vond het niet leuk wat je zei.’
• Positief onvoorwaardelijk: ‘Ik hou van je.’
• Negatief onvoorwaardelijk: ‘Je bent dom.’

Hoe is het gesteld met jouw strookhuishouding?
Iedereen heeft behoefte aan strooks, maar ze worden niet altijd even rijkelijk uitgedeeld. Daardoor worden ze vaak ‘een schaars goed’. In de loop van ons leven hebben we
manieren gevonden om hiermee om te gaan.

• Zo is de een gewend om vooral ‘te leven’ op negatieve strooks
• een ander is vooral gericht op het vragen van strooks
• en een derde heeft geleerd om positieve strooks niet te accepteren.

De manier waarop je gewend bent om te gaan met het geven, vragen en accepteren van strooks wordt binnen de Transactionele Analyse je strookhuishouding genoemd.

Strookprofiel
In je strookprofiel geef je schematisch weer hoe jij met strooks omgaat in je leven. Je maakt bij het onderzoeken van jouw strookhuishouding onderscheid in het geven,
accepteren en vragen van zowel positieve als negatieve strooks. Het geeft je inzicht in je huidige gedrag en je patronen in het omgaan met strooks.

• Welke aspecten in het strookprofiel heb je sterk ontwikkeld?
• Welk effect heeft je huidige strookprofiel op je functioneren als (team)coach of leidinggevende?
• In welke aspecten van je strookhuishouding wil je groeien?

Injuncties en permissies over het omgaan met strooks
Welke boodschappen heb jij als kind meegekregen ten aanzien van aandacht en waardering geven, vragen, accepteren en weigeren? Binnen de Transactionele Analyse, TA, spreken we in dit verband over injuncties en permissies.

Injuncties	Permissies
Geef geen strooks	Je mag strooks geven
Vraag geen strooks	Je mag strooks vragen
Accepteer geen strooks	Je mag strooks accepteren
Accepteer srooks die je niet wilt	Je mag strooks weigeren
Geef jezelf geen strooks	Je mag jezelf strooks geven

 

Werkvorm: Het Strookprofiel
In de Werkvorm Het Strookprofiel van Transactionele Analyse analyseert de deelnemer hoe hij met strooks omgaat (aandacht, erkenning en aanmoediging).

Let op!

• Noem onder ‘strooks vragen’ in de negatieve kolom, ook die keren dat je op een indirecte manier probeerde om aandacht te krijgen, bv omdat het ongemakkelijk voor je was.
• Noem onder ‘strooks weigeren’ ook die keren dat je weigerde om anderen negatieve strooks te geven die zij indirect van je probeerden te krijgen.

Jij zelf als belangrijkste (coachings)instrument
Je strookhuishouding als (team)coach of leidinggevende
Welk effect hebben jouw injuncties en permissies op hoe je als coach omgaat met aandacht, erkenning en waardering? Zie je dit terug in je antwoorden op deze vragen?

• Welke positieve strooks heb jij als coach, trainer of teamcoach de afgelopen coaching of training ontvangen? Van wie?
• Welke positieve strooks heb jij als coach, trainer of teamcoach in de afgelopen coaching of training gegeven? Aan wie?
• Welke negatieve strooks heb jij als coach, trainer of teamcoach de afgelopen coaching of training ontvangen? Van wie?
• Welke negatieve strooks heb jij als coach, trainer of teamcoach in de afgelopen coaching of training gegeven? Aan wie?

Wat was het effect op jou als coach, trainer of teamcoach? Wat was het effect op je coachee of deelnemers?